چکیده:
زندگی شهری و مسایل منتج از آن در طول زمان باعث خستگی شدید روح و روان انسان می شود ، لذا ایجاد مکانهایی جهت استراحت و آرامش روحی ، تفريحي- تفرجي در دل طبیعت در شهرهای بزرگ دنیا از اهمیت بسياري برخوردار بوده و حفظ و حراست از محیط زیست طبیعی شهرها از مسایل مهم و ضروری روز دنیا به شمار می روند. توسعة بیش از حد تهران، فقدان طراحی پیوسته و در هم آمیخته ای که بتواند به فضای شهری هویت بخشیده و به فرم و کالبد بافت ، روحی تازه بخشد و کمبودهای فضاهای طبيعي ، سبز ، تفریحی، پارک های محله ای را جبران وکیفیتهای زیست محیطی و آسایش و امنیت روحی- روانی شهروندان را ارتقا دهد بیش از پیش حس می شود. از جمله نقاط خوش آب و هوایی که می توانند به این مهم کمک نمایند ، دامنه های سلسله جبال البرز ، دره ها و روستاهای نزدیک شهر تهران مي باشد و در ميان آنها محدوده دركه واقع در منطقه یک شهرداری تهران با توجه به استقبال و استفاده انبوه گردشگران و شهروندان به عنوان يكي از پتانسيلهاي گردشگري و تفرجگاهي پر اهميت مطرح است.
این مقاله با عنوان «طراحي شهري براي ارتقا گردشگري در محدوده ميدان دركه»، به ارائه طرحی در جهت تقويت هويت تفرجگاهي- طبيعي محدوده درکه میپردازد. و پيش بيني گسترش و توسعه سطح گردشگري و تفرجگاهي دركه، بهره گيري مناسب و پايدار از پتانسيلهاي طبيعي موجود، بهره گيري مناسب از وجود رودخانه در محدوده، تدوين ضوابط عملياتي در زمينه هاي كالبدي، پهنه بندي، دسترسي، كاربري و...، طراحي مناسب فضاي شهري، ايجاد پياده راههاي جذاب و مناسب از جمله ویژگی های آن میباشد.
همچنین مقاله حاضر فهرستی از اقدامات ضروری شامل: تبديل باغ-رستوران مجاور ميدان به عنوان مكاني براي عرضه محصولات توليد محلي با طراحي يك بازارچه جذاب، اصلاح و بهينه سازي هدايت آب چشمه به عنوان يك عامل سرزندگي و شادابي كه از داخل روستا به سمت ميدان سرازير است در كل محدوده، ارتقا سطح كاربري پاركينگ با اصلاح و طراحي هندسي ويژه براي توقف وسائل نقليه، پيش بيني محل توقف وسائل نقليه عمومي براي پياده و سوار نمودن مسافرين خود، حفظ و ارتقا سطح كاربري فرهنگي در كنار ميدان دركه، تبديل كاربري مسكوني مجاور ميدان به يك مركز فرهنگي و گالري نمايشگاهي، آزاد سازي حريم رودخانه در اين قسمت، پيوند آن با فضاي شهري پيش بيني شده و ايجاد يك پارك رود كناره اي، استفاده و بهره گيري از وضعيت طبيعي زمين در طراحي، پيش بيني شروع يك پياده راه در كنار رودخانه به سوي كوهستان، طراحي مسير و محدوده پياده را در قالب نقشه ارائه کرده است.
کلید واژهها: تهران، منطقه یک شهرداری، درکه، گردشگری، طراحی شهری،
محسن رفیعیان فارغ التحصیل رشته شهرسازی از دانشگاه تربیت مدرس تهران و عضو هیات علمی گروه شهرسازی دانشکده هنرو معماری دانشگاه یزد باشد.